Ο πυρήνας μιας ιδέας - Η ιστορία πίσω απο το «σπίτι μας» στα Ανώγεια

Γράφει ο Νίκος Καλλέργης* 

Στο μέρος που, κατά τον μύθο, γεννήθηκε ο Δίας, στο μέρος που αποτέλεσε και αποτελεί σταθμό των ταξιδιωτών, πριν την ανάβαση προς τις κορυφές του Ψηλορείτη, σε αυτό το μέρος από τους αρχαίους χρόνους η φιλοξενία καθίσταται ιερή. Ερχόμενη σαν ηχώ από το πέρασμα των αιώνων, με δυνατή φωνή ακούγεται:

«Καλώς ορίσατε στο χωριό μας, καλώς ορίσατε στο σπιτικό μας».

Κάπως έτσι γίνεται το καλωσόρισμα στους επισκέπτες, από τους Ανωγειανούς, σε συνδυασμό βέβαια με τα ντόπια εδέσματα και μια καλή τσικουδιά. Με αυτό λοιπόν τον τρόπο θέλουμε να σας καλωσορίσουμε και να σας παρουσιάσουμε το σπίτι που εδρεύει το TedxAnogeia! Το δικό μας «TED-όσπιτο» όπως το αποκαλούμε. Που φιλοξενεί τις ιδέες, τους προβληματισμούς, τις διαφωνίες, τον ενθουσιασμό και τις σημαντικότερες αποφάσεις  των πυρήνων της ομάδας. Αναφέρω την λέξη «πυρήνες» διότι από αυτούς συνήθως θεμελιώνεται η αρχή μιας ιδέας και από αυτούς ξεκινάει και η θεμελίωση του χώρου που στεγάζει τη προσπάθεια μας.

TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ 

TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ 

Λίγο μετά τον πόλεμο το 1947 και στα πλαίσια της ανοικοδόμησης του χωριού που έκαψαν οι δυνάμεις κατοχής το '44, το Υπουργείο Πρόνοιας αποκτά μια έκταση στο «Μετόχι» στο «έμπα» του χωριού, όπως ερχόμαστε από το Ηράκλειο. Στην έκταση αυτή προβλέπεται να οικοδομηθούν πρότυπες κατοικίες που ονομάζονται «Πυρήνες». Πρόκειται για κατοικίες που προσφέρονταν σε δικαιούχους που δεν έχουν κάποιο σπίτι στην κυριότητά τους. Δίπατα, άνετα -για την εποχή- σπίτια, με κοινή αρχιτεκτονική χώρου και κυρίαρχο στοιχείο την πέτρα. Τον σχεδιασμό τους επιμελούνται οι κορυφαίοι αρχιτέκτονες Πικιώνης και Δοξιάδης, οι οποίοι έχουν αναλάβει και μεγάλο μέρος του σχεδιασμού της μετακατοχικής Ελλάδας.

ΟΙ ΠΥΡΗΝΕΣ 

ΟΙ ΠΥΡΗΝΕΣ 

Ο συνοικισμός όμως, απόμερος και διαφοροποιημένος αρχιτεκτονικά από το υπόλοιπο χωριό, ποτέ δεν κατέφερε να ενταχθεί ουσιαστικά στην κοινωνική ζωή του τόπου. Στα Ανώγεια οι ευρύτερες οικογένειες, ζουν μαζί! Δίπλα στο πατρικό σπίτι χτίζει ο πρώτος γιος, παραδίπλα ο δεύτερος και σιγά-σιγά ολόκληρες συνοικίες κατοικούνται από μέλη της ίδιας οικογένειας. Τα σπίτια των πυρήνων μοιρασμένα σε διάφορες οικογένειες και με πολύ «χώρο» γύρω από αυτά, δεν κατοικήθηκαν ουσιαστικά ποτέ. Σήμερα από τους 65 «πυρήνες» που οικοδομήθηκαν, οι 28 ανήκουν στο Δήμο ενώ οι υπόλοιποι αναγνωρίστηκαν στους δικαιούχους στεγαστικής αποκατάστασης με ταυτόχρονη προσπάθεια αναπαλαίωσης κι αναβάθμισης των κοινόχρηστων χώρων.

Ένας από αυτούς τους «πυρήνες» όπου κατά το παρελθόν έχει χρησιμοποιηθεί ως σπηλαιολογικό και ορειβατικό κέντρο, ως έδρα Ακαδημαϊκού χωριού Ανωγείων, αλλά και ως χώρος διαφόρων πολιτιστικών και επιχειρηματικών δράσεων, αποτελεί σήμερα την βάση της ομάδας μας. Ο χώρος τα τελευταίο διάστημα παρέμενε αναξιοποίητος, στεγάζοντας τις δράσεις του παρελθόντος και εγκαταλελειμμένες ιδέες. 

Τον περασμένο Σεπτέμβριο ο «πυρήνας» μας ‘αναγεννιέται’ από την ιδέα του TEDxAnogeia. Με πολύ δουλειά, μεράκι και περίσσιο ενθουσιασμό, μέλη της ομάδας αρχίζουν τον καθαρισμό και την ανακαίνιση του εσωτερικού του, με στόχο την δημιουργία ενός χώρου έμπνευσης, διαύγειας και ζεστασιάς.

ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΣΠΙΤΙΟΥ 

ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΣΠΙΤΙΟΥ 

Έτοιμος, λοιπόν, να φιλοξενήσει το όραμά μας, αρχίζει να αναζωογονείται μέσα από τις παρέες και τις συζητήσεις της ομάδας. Ο χώρος αυτός θα αποτελεί τον οικοδεσπότη αυτής της προσπάθειας. Πέρα όμως από την ολοκλήρωση του γεγονότος, η μετατροπή του χώρου σε «πυρήνα αναμνήσεων» δεν αποτελεί μέρος των σχεδίων μας. Έτσι, μετά την περάτωση του στόχου μας, σαν υπόσχεση αλλά και υποχρέωση, ορίζουμε εξίσου σημαντική την διατήρηση και την αξιοποίηση του, ως χώρου δημιουργίας και ανάπτυξης ιδεών. Έτσι και αλλιώς το TEDx για εμάς είναι μόνο η αφορμή και φιλοδοξούμε το ΤΕD-όσπιτο να γίνει η πιο τρανταχτή υλοποίηση αυτής της φιλοσοφίας.

 

*Ο Νίκος Καλλέργης είναι μέλος της Venue Τeam του ΤΕDxAnogeia